Familiebedrijven

Op welke terreinen kan ik toegevoegde waarde leveren?

  1. Missie, visie en doelstellingen van de onderneming en ondernemer (kernwaarden)
  • de doelstelling van de onderneming en de ondernemer(s). – wat willen zij met het bedrijf bereiken?
  • groeistrategie
  • marktpositie
  • fusie & overname
  • innovatie
  • businessplan
  • organisatie en HR
  • internationalisering
  • kapitaal, financiering, kengetallen

 

  1. Missie, visie en doelstellingen en opvattingen van de familie (familiewaarden)
  • Hoe kijkt de familie aan tegen het bedrijf, wat wil zij bereiken met het bedrijf?
  • in hoeverre is dat in overeenstemming met de visie van de directie?
  • beschrijving van de familiecultuur
  • beschrijving algemene uitgangspunten over de tijdsbesteding aan het bedrijf
  • familieleden in het bedrijf
  • (het behouden van) eigendom en zeggenschap
  • charity

 

 

  1. Familieleden in het bedrijf
  • welke plek nemen familieleden in binnen het bedrijf?
  • uitgangspunten voor familieleden die binnen het bedrijf willen werken
  • afspraken over de wijze van samenwerking binnen de onderneming
  • de sollicitatieprocedure
  • de wenselijkheid van externe werkervaring
  • een opleidingsplan voor familieleden
  • functioneringsgesprekken
  • beloning van familieleden, omgang met rekening-courant, financiële ondersteuning
  • het hebben van nevenfuncties
  • afspraken over pensionering

 

  1. Partners en het familiebedrijf
  • in hoeverre worden zij bij het bedrijf betrokken?
  • als zij binnen het bedrijf mogen komen werken aan welke eisen moeten zij voldoen?
  • hoe worden zij beloond?
  • mogen zij aandelen verwerven?
  • het (onverhoopt) stuk lopen van de relatie en anticiperen hierop, is ook aandachtspunt

 

  1. Leiding
  • hoe is de taak-en rolverdeling tussen directie en managementteam; vraagt dit optimalisatie?
  • het profiel- en de benoeming van de algemeen directeur
  • maatregelen die getroffen worden voor het geval dat de directeur of een van de directieleden plotseling wegvalt door arbeidsongeschiktheid of overlijden
  • leiderschapsontwikkeling
  • verandermanagement

 

  1. Niet-familieleden in de leiding van het bedrijf
  • welke uitgangspunten gelden m.b.t. de functievereisten?
  • welke uitgangspunten gelden m.b.t het profiel?
  • in hoeverre kunnen zij eigendom verwerven in het familiebedrijf?
  • hoe wordt de goede relatie tussen familie en niet-familielid wordt bewaakt?

 

  1. Eigendom en zeggenschap (wie, hoe en wanneer aandelen verwerven)
  • afspraken over de zeggenschap (bij de aandeelhouder of bij het bestuur van een stichting administratiekantoor)
  • de overdracht van het onroerend goed
  • hoe wordt met de aandelen omgegaan in geval van overlijden of echtscheiding?
  • de waardering van de onderneming
  • het dividendbeleid
  • bescherming beeldmerk en namen

 

  1. Governance (beschrijving gewenste bestuurs- en toezichtstructuur)
  • Invulling van de verschillende rollen en posities van certificaat- of aandeelhouders, stichtingsbestuur, eventuele familieraad, directie (Raad van Bestuur) en toezichthoudend orgaan.(Dit laatste varieert van het instellen van een Raad van Commissarissen tot het benoemen van een Raad van Toezicht of Advies).
  1.  Communicatie:
  • De groep van aandeelhouders groeit in de loop der tijd in aantal en diversiteit. Dit maakt het belang van een goede communicatie groter. Een familieraad kan hierbij helpen. Aan dit orgaan worden alle zaken aangaande familie zaken gedelegeerd. Op deze manier wordt voorkomen dat de directie of het stichtingsbestuur overstelpt wordt met vragen van individuele familieleden.
  • hoe wenst de familie om te gaan met meningsverschillen en belangentegenstellingen?
  • communicatie- en informatieplicht
  • besluitvormingsprocessen

 

 

  1. Opvolging binnen het familiebedrijf

Opvolging binnen het familiebedrijf is een extra gecompliceerd proces in verband met de bijzondere dynamiek van het familiebedrijf. Aan de ene kant speelt de dynamiek van de overdrager die zijn bedrijf moet gaan loslaten en aan de andere kant komt een opvolger binnen die zich een positie in het bedrijf moet gaan verwerven. Ook familieleden die niet in het bedrijf werken, spelen in dit proces een belangrijke rol. Maar ook de staf en de medewerkers in het bedrijf hebben al dan niet duidelijk uitgesproken verwachtingen. In dat spanningsveld moet een opvolgingsplanning worden gemaakt en is er sprake van de beoordeling van de geschiktheid van familieleden inclusief onvermijdelijke keuzes wie wel en niet geschikt is. Ook dient een financiële, juridische en fiscale structuur te worden opgetuigd of grondig herzien.

Verdere aandachtspunten:

  • is beschreven wie beslist over opvolging/overdracht?
  • is er een opvolgingsplan beschreven?
  • is er een profiel waaraan de opvolger moet beantwoorden?
  • is beschreven hoe de opvolgers worden klaargestoomd en is er een onafhankelijk klankbord?
  • zijn opleidingsinitiatieven vanuit het bedrijf en/of de familie beschreven?
  • zijn er voorzieningen voor de oude dag/ ziekte geregeld buiten de onderneming?