Lucien Claessens Consultancy

Innovatie behoort tot de eigenheid van familiebedrijven

Geplaatst op door . In de categorie: onderzoek, visie. Geen reacties op dit bericht.

In de derde Van Lanschot Barometer voor Familiebedrijven staat het thema ’innovatie’ centraal. Het zal u niet verbazen dat de focus van ondernemers, gegeven het huidige tijdsgewricht, de komende periode meer ligt op exploitatie van de onderneming dan op exploratie van mogelijkheden aan verre horizonten. Toch biedt de crisis ook kansen. In de zoektocht naar een efficiëntere bedrijfsvoering bij economische tegenwind ontstaan regelmatig nieuwe ideeën, zo leert het onderzoek. Die lopen uiteen van vernieuwde, tot geheel nieuwe diensten en producten.

Innoveren is heel gewoon bij familiebedrijven

Heeft u zich wel eens afgevraagd hoe inno­vaties ontstaan? Mannen met witte jassen en zwarte brillen die in een helverlicht laborato­rium geheime experimenten doen en op enig moment ‘eureka’ roepen? Dat komt inderdaad voor, maar dan vooral bij de grotere industrië­le en chemische bedrijven. De werkelijkheid is meestal minder spannend. Bij familiebedrijven spelen ‘normale’ medewerkers en de onder­nemer zelf de belangrijkste rol bij innovatie, daarbij geïnspireerd door klanten en leveran­ciers. Sterker nog, een op de tien innovaties ontstaat ‘bij toeval’. Stap voor stap vernieu­wen van bestaande producten en diensten komt daarbij vaker voor dan ontwikkeling van totaal nieuwe oplossingen. Logisch; de lange­termijndoelstellingen van het familiebedrijf (gericht op continuïteit) zijn belangrijker dan een eenmalige klapper met dito risico’s. Finan­ciering van de ontwikkelingsactiviteiten vindt meestal plaats uit de lopende business. Als het werkkapitaal eronder gaat lijden, wordt getemporiseerd. Innovatie behoort hiermee tot de eigenheid van het familie­bedrijf. Pas in laatste instantie wordt een beroep gedaan op de bank. ‘Een eventuele concur­rentievoorsprong staat immers op het spel en die hang je niet aan de grote klok’, bekende een ondernemer me recentelijk. Familiebedrijven overleven met deze strategie in een aantal gevallen al honderden jaren…

Kennistransfer in Nederland moet veel beter gaan werken

Tweederde van de familiebedrijven geeft overigens aan niet op de hoogte te zijn van stimuleringsmaatregelen voor innovatie vanuit de overheid. Van de bedrijven die er wel bekend mee zijn, maakt maar een derde er daadwerkelijk gebruik van. Bureaucratie en administratieve rompslomp zijn de meest gehoorde argumenten van ondernemers om zelf de broek op te houden. Is dit misschien ook de reden waarom Nederland uit de top tien van meest innoverende landen is verdwenen? Was het maar zo simpel. Dan was het een kwestie van betere voorlichting, minder loketten en vereenvoudiging van procedures.

Het probleem ligt veel fundamenteler, zo werd mij duidelijk. In vergelijking tot de meest succesvolle landen op het gebied van innovatie (zoals de VS, Finland en Zuid-Korea) is in Nederland de afstand tussen bedrijfsleven en kennisinstituten/universiteiten te groot. Onze overheid stopt bovendien nog steeds veel geld in fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, daar waar dit in de genoemde succeslanden verhoudingsgewijs meer naar toegepast wetenschappelijk onderzoek gaat. Kennistransfer blijkt het toverwoord; wetenschappers die ‘commercieel gaan’, worden bovendien beloond. Noord-Brabant, onlangs uitgeroepen tot slimste regio ter wereld, is met ‘brainport’ het voorbeeld dat het in Nederland ook mogelijk is. Een ingewikkeld speerpuntsectorenbeleid was hiervoor niet nodig.

Is het nieuw? Nee, de ironie wil van niet. In de zeventiger jaren vervulden Akzo en Shell al de rol die ASML en DSM momenteel vervullen. Jammer dat langetermijnbeleid blijkbaar niet tot de eigenheid van politiek en wetenschap behoort.

BNR nodigde mij uit om over deze onderzoeksresultaten te praten.
Download de derde Barometer Familiebedrijven 

Reacties - Geen reacties op “Innovatie behoort tot de eigenheid van familiebedrijven”

Er zijn nog geen reacties geplaatst...

Plaats een reacties




HTML5 Beschikbare tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>